Theater, muziek en poëzie haalt bewoner met dementie uit isolement

6 september 2017 Theater, muziek en poëzie haalt bewoner met dementie uit isolement

Apathie, dat vindt gezondheidswetenschapper Marijke van Haeften-van Dijk zelf het meest schrijnende effect van dementie. Ze noemt het een onderschat probleem in de verpleeghuiszorg. Ruim een derde van de verpleeghuisbewoners met dementie zit in zichzelf gekeerd in een stoel, zonder enige interesse voor de omgeving. Opvallend genoeg vinden zorgverleners dat zelf niet zo problematisch – agressief gedrag is veel ingewikkelder te hanteren. ‘Dat is het gevaar, de omgeving denkt: die zit er wel oké bij. Terwijl sociale contacten voor mensen met dementie even belangrijk zijn als voor iedereen.’ aldus Van Haeften die onderzoek heeft gedaan naar methoden om mensen met dementie uit hun sociaal isolement te halen.

‘De afgelopen jaren is weinig aandacht geweest voor scholing van personeel. Ze zijn vaak niet op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen in de dementiezorg en hoe je mensen met dementie kunt benaderen. En dat storend gedrag niet alleen voortkomt uit de degeneratie van de hersenen, maar ook uit de manier waarop ze omgaan met de ziekte.’

Theater kan mensen met dementie sociaal stimuleren, blijkt uit de promotiestudie van Marijke van Haeften. Ze onderzocht daarvoor de Veder Methode, ontwikkeld door mensen die zowel een zorg- als een theaterachtergrond hebben. Zij verzorgen huiskamervoorstellingen voor mensen met dementie, waarbij ze theater inzetten, legt Van Haeften uit. ‘Ze kiezen een onderwerp uit het verleden, bijvoorbeeld school, omdat het langetermijngeheugen bij mensen met dementie het langste intact blijft. Door middel van poëzie, een lied of theater wordt dan de stap naar het heden gezet.’ Die voorstellingen hebben een positief effect op hun sociaal functioneren: Mensen lachen meer en zijn alerter. Ook heeft het een positief effect op hun gedrag en stemming. In de dagelijkse zorg is zang en muziek ook te gebruiken. ‘Zing een liedje van vroeger om mensen met dementie op hun gemak te stellen als ze onder de douche moeten.’

De door Theater Veder ontwikkelde Veder Methode is een persoonsgerichte communicatiemethode, waarbij bestaande methoden (reminiscentie, belevingsgerichte zorg, validation en neurolinguïstisch programmeren) gecombineerd worden met theatrale elementen, zoals zang, muziek en poëzie. Het een-op-een contact is hierbij een belangrijk onderdeel.

Het wetenschappelijk onderzoek van Marijke van Haeften-van Dijk wijst uit dat deze methode wederkerig contact bevordert, wat een positief effect heeft op het gedrag en de stemming van bijvoorbeeld mensen met dementie. Ook toont het onderzoek aan dat zorgverleners die de Veder Methode toepassen meer arbeidsplezier ervaren door de wederkerigheid in het contact.

Wil jij kennismaken met de Veder-methode? Kom dan naar de Congresparade Wel-Zijn in de zorg voor mensen met dementie in het Akoesticum in Ede op 9 oktober 2017.

banner congresparade groot