Dementie straks doodsoorzaak nummer 1

5 juli 2017 Dementie straks doodsoorzaak nummer 1

Dementie dreigt doodsoorzaak nummer-1 in Nederland te worden. Omstreeks 2040 – dus al binnen 25 jaar – zal het aantal mensen dat sterft aan deze ziekte(n) van de hersenen mogelijk bijna zijn verdrievoudigd: van nu 15.000 naar ruim 40.000 per jaar.

Dit zorgwekkende toekomstbeeld blijkt uit een nieuwe, vierjaarlijkse verkenning van de gezondheidstoestand van de Nederlandse samenleving. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) denkt dat dementie meer vrouwen dan mannen zal gaan treffen. Bij mannen zijn het vooral coronaire hartziekten die hun zorglast bepalen.

De golf van vormen van dementie die de komende decennia wordt voorzien, zal voor een belangrijk deel het gezicht van de Nederlandse zorgbehoefte gaan inkleuren, aldus denken de onderzoekers die schuil gaan achter de ’Volksgezondheid Toekomst Verkenning’ van het RIVM.

Dat is ook het doel van deze trendwatch, in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid (VWS): inschatten welke veranderingen of verschuivingen zich mogelijk de komende jaren in de gezondheidstoestand van de Nederlandse bevolking gaan voordoen. En, bekijken hoe het land zich daarop kan voorbereiden met onder meer voorzieningen en zorgverlening.

Vormen van dementie (veroorzaakt door zo’n 50 verschillende hersenziekten) dringen de sterfte door kanker en hart- en vaatziekten naar de tweede en derde plaats, zo wordt voorzien in dit ’Trendscenario’. Het aantal patiënten in deze ziektegroepen neemt geleidelijk af, als direct resultaat van jarenlange preventiemaatregelen. Want, zoveel is wel duidelijk: voorlichting en preventie brengen meer kennis in de bevolking en kunnen daarmee (negatieve) trends doen ombuigen.

Vergrijzing

Voor een belangrijk deel heeft de opkomst van dementie te maken met de voortgaande vergrijzing van de Nederlandse bevolking, zeggen de onderzoekers. De gemiddelde levensverwachting stijgt verder naar bijna 86 jaar. Dementie leidt tot meervoudige stoornissen in verstandelijke vermogens, stemming en gedrag.

Andere ziekten van de ouderdom die juist sterk zullen toenemen, zijn aandoeningen van het bewegingsapparaat, diabetes (suikerziekte) en gezichts- en gehoorstoornissen. Het aantal mensen met artrose neemt bijvoorbeeld toe van 1,2 miljoen in 2015 tot 2,3 miljoen in 2040.

Toch, ondanks al deze somberheid, „voelen we ons in 2040 even gezond als nu”, stellen de onderzoekers van het RIVM. „We (de bevolking) ervaren ook niet méér beperkingen in onze activiteiten. Bovendien neemt het percentage ouderen dat zich gezond voelt zelfs iets toe.”

Grote steden

Het aantal mensen met minimaal één chronische aandoening piekt verder van 8,5 miljoen in 2015 naar 9,8 miljoen in 2040. Tot 75 jaar voelt het overgrote deel van de mensen met een chronische aandoening zich gezond en niet beperkt, daarna nemen ongezondheid en beperkingen sterk toe. Een steeds groter deel van de laagopgeleiden zal zich in de nabije toekomst (nog steeds) ongezond voelen. Mensen in grote steden en krimpregio’s houden een lagere levensverwachting.

Het roken neemt in de toekomst af onder alle sociaaleconomische groepen. Overgewicht neemt almaar verder toe. In 2015 rookte een kwart van de volwassenen; in 2040 is dat nog maar 14 procent. Het Trendscenario is vandaag aangeboden aan de bewindslieden van Volksgezondheid, minister Schippers en staatssecretaris Van Rijn.

Bron: RIVM/Telegraaf